Eeuwenlang bleef het een raadsel: waar stond het kasteel dat graaf Floris de Vijfde in 1282 liet bouwen bij Wijdenes? Generaties historici en archeologen tastten in het duister. Nu blijkt dat de resten van het bouwwerk, dat na veertien jaar alweer werd verwoest, onder water lagen. Hobbyduikers hebben de precieze locatie gevonden in het Markermeer.
Jarenlange zoektocht
Volgens NH Nieuws werd er de afgelopen decennia op verschillende plekken in en rond Wijdenes gezocht, maar zonder resultaat. Pas toen archeologen in het Markermeer kloostermoppen vonden – de middeleeuwse bakstenen waarmee in die tijd veel werd gebouwd – kwam er een doorbraak. Archeoloog Michiel Bartels van Archeologie West-Friesland vertelt aan NH Nieuws: “Nu zijn we er echt zeker van. In Wijdenes zelf vonden we niets, maar onder water zagen we rechthoekige vormen op de sonar. Toen wisten we: dit moet het zijn.”
Duiken in de ‘grote soep’
Daarna begon het werk voor de hobbyduikers van Archeo ODC. Seizoen na seizoen doken zij in het troebele water. Tegen de NOS vertelt duiker Jan-Willem Oudhof dat het bepaald geen eenvoudige klus was: “Het is eigenlijk een grote soep, je moet dus echt op de tast zoeken. Op een gegeven moment voel je grote stenen liggen, en dan weet je: we hebben beet.”
Historische betekenis
Het kasteel werd gebouwd nadat Floris V West-Friesland was binnengevallen om de dood van zijn vader Willem II te wreken. Het stond er slechts zo’n veertien jaar, tot de West-Friezen het eind dertiende eeuw met de grond gelijkmaakten. Volgens NH Nieuws bevestigt de vondst nu definitief waar het kasteel stond en is er daarmee een ontbrekende schakel in de reeks kastelen van Floris teruggevonden.
Tegenover de NOS benadrukt archeoloog Bartels de waarde van de ontdekking: “De kastelen van Floris in West-Friesland vormen een reeks. We kenden de meeste locaties, behalve die van Wijdenes. Nu we die hebben, kunnen we de puzzel van de strijd tussen de Hollanders en West-Friezen beter begrijpen.”
Trots van vrijwilligerswerk
De vrijwilligers zelf zijn trots dat zij een sleutelrol hebben gespeeld bij het oplossen van een eeuwenoud mysterie. “Scheepswrakken zijn mooi, maar er liggen er veel. Er ligt maar één kasteel. Als je dat dan vindt, is dat geweldig,” aldus Oudhof tegenover de NOS.
Zo is het gelukt wat generaties onderzoekers vergeefs probeerden: het verdwenen kasteel van Floris V is teruggevonden. Niet als zichtbare ruïne, maar als stille stenen in de modderige bodem van het Markermeer – tastbare sporen van een strijd die de loop van de Hollandse geschiedenis mede heeft bepaald.
