Stadskasteel Oudaen aan de Oudegracht in Utrecht staat dit jaar stil bij een bijzondere mijlpaal: het gebouw bestaat 750 jaar. RTV Utrecht meldde dat het stadskasteel, dat rond 1276 werd gebouwd als steenhuis door de invloedrijke familie Zoudenbalch, door de eeuwen heen talloze veranderingen heeft doorgemaakt en een prominente rol in het Utrechtse stadsleven heeft gespeeld.
Stadskasteel Oudaen
Stadskasteel Oudaen werd rond 1276 gebouwd als versterkt steenhuis door de invloedrijke Utrechtse patriciërsfamilie Zoudenbalch, die in de late middeleeuwen een belangrijke rol speelde in het stedelijk bestuur en de kerkelijke netwerken van de stad. Het huis diende als representatieve stadsresidentie en maakte deel uit van een reeks adellijke en patricische stenen huizen langs de Oudegracht. In de loop van de 15de en 16de eeuw wisselde Oudaen verschillende malen van eigenaar en werd het bewoond door vooraanstaande Utrechtse burgers en bestuurders. Tijdens de onrustige periode rond het beleg van kasteel Vredenburg (1576–1577) liep het pand aanzienlijke schade op door beschietingen en brand.
Vrede van Utrecht
Bij de onderhandlingen in het kader van de Vrede van Utrecht (1713) verbleef de Franse diplomaat en kardinaal Melchior de Polignac tijdelijk in Oudaen. De hooghartige Fransman is in ons land bekend geworden van de uitspraak: ‘Wij onderhandelen hier bij u, over u en zonder u’. Polignac had de reputatie van een wanbetaler: toen hij Utrecht verliet bleken nog veel Utrechtse middenstanders geld van hem, te krijgen. Nog jaren na het sluiten van de Vrede probeerden Utrechtse schuldeisers de niet-betaalde rekeningen te innen. Polignac zat toen echter al lang en breed in Rome, want hij was begin 1713 tot kardinaal benoemd. Toen het verdrag werd ondertekend was hij al niet meer in de stad.
Van veilinghuis tot Grand Café
In latere eeuwen verloor het zijn woonfunctie en kreeg het een meer utilitair karakter: het gebouw werd onder meer gebruikt als veilinghuis, opslagruimte, als oudemannen- en oudevrouwenhuis en studentenhuis. Pas in de tweede helft van de 20ste eeuw kwam er weer aandacht voor de monumentale waarde van het stadskasteel, wat leidde tot restauratie en herbestemming. Daarmee weerspiegelt Oudaen niet alleen de architectonische ontwikkeling van Utrecht, maar ook de verschuivende sociale en economische functies van monumentale stadshuizen door de eeuwen heen. Pas na een grondige restauratie opende er in 1986 een grand café.
Verleden en heden
In de jubileumjaarviering 2026 staat de rijke geschiedenis van het pand centraal én de verbinding met het heden. Onder het motto ‘Waar verleden en heden samen aan tafel zitten’ presenteert Oudaen een doorlopend programma van activiteiten voor publiek, met proeverijen, culturele evenementen en samenwerkingen die de verhalen van het kasteel tot leven brengen.
Jubileumbier
Speciaal voor het jubileum is in de historische werfkelders een jubileumbier ontwikkeld, dat bij de opening van het jubileumjaar werd geschonken. De werfkelders zijn tegenwoordig de thuisbasis van een actieve brouwerij, die past bij Oudaens functie als levendige horecalocatie midden in de stad.
Dynamische ontmoetingsplek
Hoewel veel historische gebouwen in Utrecht tegenwoordig vooral als museum fungeren, blijft Oudaen een plek van ontmoeting en gebruik: het herbergt een grand café, een restaurant, een eigen brouwerij en zalen voor bijeenkomsten en evenementen. Daarmee onderstreept het stadskasteel zijn rol als een dynamische ontmoetingsplek waar geschiedenis deel uitmaakt van het dagelijkse stadsleven.
Het jubileumjaar wordt niet met één moment gevierd, maar met een serie activiteiten verspreid over heel 2026, waarin het verhaal van Oudaen zichtbaar en beleefbaar wordt gemaakt voor Utrechters, bezoekers en zakelijke gasten.
Voor meer informatie en boekingen: www.oudaen.nl
