Net als veel andere kinderen bezoekt Mees (12) graag kastelen. Hij heeft alleen een probleem: hij ziet niets. Door zijn handicap stuit hij regelmatig op problemen tijdens deze uitstapjes, omdat veel objecten achter glas staan en informatie vooral visueel wordt aangeboden. Dit inspireerde hem om zelf in actie te komen om erfgoed toegankelijker te maken voor blinden en slechtzienden. Omroep Gelderland zocht Mees op in het eeuwenoude Kasteel Hernen.
Samenwerking met Kasteel Hernen
Wat ervaar je als je een eeuwenoud kasteel bezoekt maar niets kunt zien? Voor de 12-jarige Mees van Helden is dat geen theoretische vraag, maar dagelijkse realiteit. Mees werkt daarom samen met Kasteel Hernen om concrete verbeteringen door te voeren. Dit middeleeuwse kasteel bij Wijchen krijgt modificaties die speciaal gericht zijn op bezoekers met een visuele beperking. Denk aan informatie in braille, een plattegrond in braille en verbeterde aanwijzingen bij audiotours zodat bezoekers weten waar ze moeten scannen om audiofragmenten te horen. Daarnaast zijn er leesboeken voor zowel kinderen als volwassenen ontwikkeld om de beleving te verdiepen.
Rondleiding voor blinden en slechtzienden
In november organiseerde Mees samen met zijn klas, bestaande uit kinderen die zelf blind of slechtziend zijn, een rondleiding door het kasteel. De rondleiding hielp bij het opstellen van een conceptplan met verdere ideeën, zoals het toevoegen van voelbare maquettes en geluidselementen in bepaalde ruimtes om de beleving te versterken. Vrijwilliger Bert Beuving van het kasteel ondersteunde hierbij.
Belang van zelfstandigheid en beleving
Toegankelijkheid gaat volgens deskundigen verder dan alleen fysieke aanpassingen. Organisaties zoals Accessibility en het MuZIEum in Nijmegen benadrukken dat het ook belangrijk is dat bezoekers met een visuele beperking zelfstandig kunnen rondlopen en plezier kunnen hebben van hun bezoek — van de reis naar het gebouw tot de route binnenin. In Nederland bestaat geen centraal keurmerk voor toegankelijkheid, maar instellingen kunnen zich wel laten leiden door internationale richtlijnen en nieuwe NEN-normen die aandacht besteden aan zaken als contrast, looproutes, akoestiek en voelbare elementen.
Kleine stappen met grote impact
Mees zelf zegt dat volledige toegankelijkheid misschien nog niet bereikt is, maar dat al kleine, doordachte aanpassingen een groot verschil kunnen maken voor bezoekers. Zijn initiatief laat zien hoe betrokken bezoekers en erfgoedinstellingen kunnen samenwerken om musea en kastelen inclusiever te maken voor iedereen, ongeacht het vermogen om te zien.
Bron: Omroep Gelderland
