Museum Helmond opent weer de deuren en dat betekent je vanaf 5 juni maar liefst 4 tentoonstellingen kunt bezoeken in Kasteel Helmond en Kunsthal Helmond. Het Brabantse stadskasteel en stadsmuseum bieden elk wat wils: liefhebbers van fotografie komen volledig aan hun trekken, o.a. met een overzichtsexpositie met werk van topfotograaf Harry Gruyaert, terwijl gezinnen zich bij de familietentoonstelling ‘De werkplaats van Lucas Gassel’ in het kasteel zich op een toegankelijke manier kunnen onderdompelen in de wereld van de renaissance.
Retrospectief fotograaf Harry Gruyaert
De eerste overzichtstentoonstelling ooit van de Belgische fotograaf Harry Gruyaert in Nederland is te zien in Kunsthal Helmond, nog tot en met 19 september. Gruyaert werd in 1941 in Antwerpen geboren en geldt als dé Europese pionier van de kleurenfotografie. Hij fotografeert zowel de hectiek van de straat als de stilte van een kustlandschap. Zijn foto’s bezitten wonderlijke combinaties van aan- en afwezigheid van dingen en mensen. Zoals gezichten die worden bedekt door een schaduw van een hoofddeksel, of het hoofd wordt bijvoorbeeld aan het zicht onttrokken door een prominent aanwezige ballon. Gruyaert is een fanatiek fotograaf: altijd zoekende naar bijzondere locaties, nieuwe onderwerpen, motieven, lichtval en kleuren. Gruyaerts fotografie bevat vaak opvallende accenten in rood, groen of blauw. “De kleur is een middel, een manier om datgene wat ik zie te beeldhouwen. De kleur illustreert geen onderwerp of een scène, maar is een waarde op zichzelf”, aldus Gruyaert. De tentoonstelling toont meer dan 120 fotowerken. Te zien zijn onder meer zijn series in Las Vegas, Rusland, Marokko, India en natuurlijk België. Uit zijn alom bejubelde serie kustlandschappen met de titel ‘Rivages’ wordt een ruime keuze getoond. Daarnaast worden er diverse digitale diaprojecties vertoond, begeleid door muziek: de recente dubbelprojectie ‘Made in Belgium’, zijn fascinerende serie ‘Last Call’ over vliegvelden, zijn poëtische serie ‘Irish Summers’ én de recente documentaire over de fotograaf uit 2019.
Fotografie van Tahné Kleijn
De fotoserie ‘Stilte heeft het laatste woord’ te zien in de entreehal van Kunsthal Helmond, toont de impact van corona op de inwoners van Helmond en omgeving. Tahné Kleijn toont de pandemie in al haar facetten. Wat zij als kenmerkend voor Helmond vindt, staat symbool voor heel Nederland. Net als het virus stoppen de gevolgen van corona niet bij de stadsgrenzen. De fotoserie is begin 2021 gemaakt in opdracht van Museum Helmond.
Tahné Kleijn: “Corona verdeelt. Het verdeelt de mensen tussen ‘losbandige jongeren’ en ‘egoïstische ouderen’, ‘zeurende ondernemers’ en ‘loonslaven’, ‘complotdenkers’ en ‘goedgelovigen’. Maar wat al deze groepen gemeen hebben is de stilte aan het eind. Stilte heeft het laatste woord is een serie over de coronacrisis in Helmond waarbij alle betrokkenen zijn vastgelegd. Van de zorg tot de horeca en van een bruiloft tot een begrafenis. Het laat de pandemie in al haar facetten zien. Een ondernemer zei tegen mij: “ik mag niet klagen, want er zijn zo veel mensen met wie het slechter gaat.” Precies dat brengt ons weer samen. We leren kijken naar onze eigen problemen, maar zijn niet blind voor die van een ander. En misschien, nadat de stilte het laatste woord heeft gehad, kunnen we dan weer met zijn allen herrie maken.
Tahné Kleijn (Helmond 1990) is in 2015 afgestudeerd als fotograaf en beeldend kunstenaar aan de AKV| St. Joost. Haar foto’s begeven zich op de scheidslijn tussen autonome kunst en documentairefotografie. Zij zet haar camera in om maatschappelijke thema’s als armoede, verslaving en andere problemen in beeld te brengen. Zij focust daarbij op de invloed die deze op het gezin kunnen hebben. Daarbij laat zij zich inspireren door het lichtgebruik en de composities van de Nederlandse schilderkunst in de 17e eeuw.
Ongewoon alledaagse kunst en foto’s
“Een goed idee is zelden eenzaam. Vaak wordt gezocht naar de Heilige Graal in de kunst. Iets wat nog niet eerder is bedacht of gemaakt. Maar heel veel kunst is juist gebaseerd op kunst die al eerder is gemaakt. Anders gezegd: als kunstenaar sta je in wezen steeds op de schouders van een ander.” Deze gedachten waren voor fotograaf Jan Dirk van der Burg uitgangspunt voor de tentoonstelling ‘Ongewoon alledaags’, te zien in Kunsthal Helmond. Op uitnodiging van het museum maakte hij een selectie van circa 35 kunstwerken uit de collectie. Jan Dirk van der Burg is sinds 2018 de trotse drager van de titel Fotograaf des Vaderlands. Voor hem was de museumcollectie aanleiding om in ‘Ongewoon Alledaags’ begrippen als originaliteit en authenticiteit te toetsen aan de kunstwerken. Op de meeste schilderijen, beelden, foto’s en tekeningen reageert hij gepast met een visueel bijschrift. Daartoe koos Van der Burg foto’s uit zijn eigen rijke archief als fotograaf. Het levert humorvolle en vaak verrassende commentaren en associaties op.
‘Ongewoon alledaags’ toont werk van onder andere Alphons Freijmuth, Sjef van Schaijk, Dick Verdult, Klaus Hoefs, Jan Knap, Frans Franciscus, Maria Roosen, Esther Janssen, Twan Janssen, Elise Tak, Merijn Bolink, Rob Verf, Sven Kroner, Geer van Velde, Bert Sissingh, Gé-Karel van der Sterren, Martin Voorbij, Frank Breuer, Martin Parr, Mattijs van den Bosch, Ulla-Stina Wikander en natuurlijk Jan Dirk van der Burg zelf.
De Werkplaats van Lucas Gassel
In de familietentoonstelling ‘De werkplaats van Lucas Gassel’ tot en met 17 oktober te zien in Kasteel Helmond, staat onder andere de werkwijze van de zestiende eeuwse meester van het landschap centraal. Dat levert leuke en leerzame doe-dingen op. In de tijd waarin Lucas leefde was het bijvoorbeeld heel normaal dat een kunstenaar zijn werken produceerde in een werkplaats. Deze kon klein of groot zijn en bestaan uit leerlingen, assistenten en tijdelijke krachten. In de tentoonstelling beleef je hoe er in zijn tijd werd gewerkt en met welke materialen. Ook leer je meer over het leven van Lucas. Bovendien kun je er zijn bijzondere werk Het offer van Abraham bewonderen dat getuigt van het vertel- en schildertalent van de zestiende-eeuwse Helmondse meester. De relatie tussen Lucas Gassel en Kasteel Helmond is overigens deze: in de zestiende eeuw staat hij bekend als ‘Lucas Gasselo Helmontano’, Lucas Gassel van Helmond. Hij groeit op in Helmond, en zijn vader werkt er rond 1500 als schilder. Helmond met zijn kasteel maakt dan deel uit van het hertogdom Brabant. De heren van Helmond hebben nauwe contacten met het Brusselse hof, waar de centrale regering van Brabant en van de Bourgondische Nederlanden zich bevindt. Zijn laatste levensjaren brengt Lucas door in Brussel.
Verwacht!
Zomerkasteel Helmond is in aantocht. Dit leukste kasteeluitje van Helmond kun je bezoeken van 10 juli tot en met 5 september. Ideaal voor een dagje uit met de familie of het hele gezin. Je maakt er kennis met een aantal belangrijke kasteelbewoners die je vertellen hoe zij leefden in dit veertiende-eeuwse stadskasteel dat al bijna 700 jaar lang midden in de stad staat. Bekijk het programma bij Evenementen op museumhelmond.nl.
